Helpen als familietraditie: Medisch-technische hulp in Eritrea.

Joos, stel je eens voor.

Ik ben 25 jaar en kom uit het grensgebied met Nederland. Sinds zes jaar woon en werk ik bij Löwenstein Medical in Bremen. Daar houd ik mij bezig met techniek, toepassing, en – vanaf 2026 – ook met verkoop. In de buitendienst werk ik in een gebied van Bremen tot Rendsburg, in Noord-Duitsland. Löwenstein is mijn eerste werkplek na mijn opleiding in medische techniek. Na het behalen van mijn diploma kon ik meteen aan de slag. Parallel aan mijn baan ben ik begonnen met een deeltijdstudie Technische bedrijfskunde. Mijn achtergrond ligt in de techniek en die blijft een belangrijk onderdeel van mijn werk dankzij mijn technische werkzaamheden bij ARCHEMED.

Wat is ARCHEMED en hoe ben jij er terechtgekomen?

ARCHEMED is een non-profitorganisatie. Ik ben er terechtgekomen via mijn vader, die ook medisch technicus is en met ARCHEMED heeft samengewerkt voor gedoneerde apparatuur. Voordat ik werd uitgezonden was mijn collega Jörg Nordhoff voor het project moeder-kindkliniek in Keren. Ik heb zijn project overgenomen, maar inmiddels zijn er nog meer projecten bijgekomen. En die zijn niet alleen in Eritrea. Vorig jaar bracht ik bijvoorbeeld samen met een kinderarts een verkennend bezoek aan Shkodra in Albanië om te zien hoe we een neonatologie-afdeling in de toekomst kunnen helpen met technische ondersteuning.

Wat heeft jou ertoe gezet om naar Eritrea te gaan? Wat is jouw drijfveer?

Eritrea is een ver land en voor mij was dit een kans om voor het eerst Europa te verlaten. Aanvankelijk was dat mijn drijfveer. Vanuit de Duitse welvaartmaatschappij stap je na negen uur vliegen een andere wereld binnen. Ik wil graag helpen met wat ik beroepsmatig kan bieden, daar waar het nodig is. Iets nuttigs doen, daar gaat het mij om. Dus uiteindelijk is het egoïstisch. Ik doe het voor mezelf. In Eritrea zijn er andere uitdagingen wanneer ik een medisch apparaat wil repareren dan bij ons. Het grootste probleem bij die apparatuur is de gebrekkige hygiëne ter plaatse, want daardoor gaan de apparaten kapot. Over de training ter plaatse: in Eritrea kun je niet zomaar elk beroep kiezen. Dat wordt voor jou bepaald. Studeren is absoluut een privilege. Zo'n situatie brengt natuurlijk motivatieproblemen met zich mee. Ook stiptheid is een probleem. Soms begint een afspraak twee uur later dan gepland. Voor sommige medewerkers is dat erg frustrerend; hier werken vergt gewoon veel geduld. De lokale bevolking heeft een totaal andere mentaliteit. Wij proberen juist om voor structuur te zorgen. Ik benader het maar met humor.

Wat vindt jouw familie ervan dat je als medisch technicus in Eritrea werkt?

Mijn familie maakt zich wel eens ongerust, zeker als ik één of twee weken niet bereikbaar ben. Ik heb drie zussen en een broer, allemaal medisch technicus. Om hun ongerustheid te verlichten heb ik er gewoon voor gezorgd dat minder familieleden zich zorgen maken: ik heb mijn “zusje” (is ouder dan ik) meegenomen naar Eritrea en sindsdien is ze erg enthousiast over Eritrea en het werk dat ik doe. In februari neem ik mijn oudste zus mee en laat ik haar zien hoe het er is. Eritrea is natuurlijk niet de veiligste plek op aarde. Er heerst een dictatuur en het wordt ook wel het “Noord-Korea” van Afrika genoemd. Er is geen mobiel netwerk en simkaarten worden uitgegeven door de regering. Onze projectleider heeft een simkaart. Ik vind het best “verfrissend” om eens niet bereikbaar te zijn op social media.

Wat doe je 's avonds als je vrij bent?

Dan zitten we bij elkaar, plannen we de volgende dag en gaan we dingen bekijken. Vaak zijn we ergens uitgenodigd. De plaatselijke bevolking is namelijk super gastvrij. We hebben goede banden met de Duitse ambassade en bespreken de politieke situatie in het land met de Duitse landsvertegenwoordiging. Ik praat met andere personen uit het team, waaronder chirurgen en artsen. Mijn werk gaat verder dan alleen één project. Ik verzorg de medisch-technische werkzaamheden voor alle projecten en dat zijn er zeer veel. Ik spreek veel mensen, bijvoorbeeld over hoe we kunnen helpen en ondersteunen, of over wanneer de volgende container met hulpmiddelen over zee aankomt.

Kun je ons een inkijkje geven in je werkzaamheden in Eritrea? Hoe verloopt een gemiddelde werkdag tijdens een uitzending voor jou?

Ik verblijf in een vrij oud hotel, waar we 's ochtend met het hele team ontbijten. Dagelijks houden we een projectbespreking. Daarna ga ik altijd eerst naar de zogeheten Biomedical Workshop, een gebouw voor technici die werkzaam zijn in de diverse ziekenhuizen in Asmara, de hoofdstad van Eritrea. Elk ziekenhuis heeft een technicus in dienst, die verantwoordelijk is voor alle technische uitdagingen, van de waterleiding tot en met het beademings- en narcose-apparaat. Ik geef deze technici trainingen voor de betreffende apparatuur. Dan ga ik naar de afdeling, vergelijkbaar met een gebouwentechnicus, en bekijk de medische apparatuur. Aansluitend begin ik met de technische werkzaamheden. Daarbij draait alles om het repareren van apparaten, bijvoorbeeld om van twee apparaten één te maken. Andere dagen ben ik een container met goederen aan het uitladen. Zoiets moet helemaal worden afgestemd met de regering en de apotheek en dat kost de hele dag. Voor mijn rol als projectleider is er een nauwkeurige functieomschrijving, waarin precies is vastgelegd welke werkzaamheden voor een project moeten worden uitgevoerd.

Zijn er positieve veranderingen ten opzichte van toen je voor het eerst in Eritrea aan de slag ging?

Jazeker! De moeder-kindkliniek in Keren² is bijvoorbeeld opgeleverd. De bouwers en technici van het interdisciplinaire team hebben er tien jaar lang aan gewerkt. Dat is een geweldige verandering. Moeders komen soms van honderd kilometer verderop in de bergen om in deze kliniek te bevallen. En daardoor is de kindersterfte gedaald. Dat succes is te danken aan de inzet van het gehele team. Hoewel mijn activiteiten voor deze projecten vrijwilligerswerk zijn, zit je toch een soort “gevangen” op die locatie. Ik heb wel eens geprobeerd een levensbehoudend ademhalingstoestel weer aan de praat te krijgen, terwijl op dat moment een kind erop was aangesloten, en dat heeft gelukkig gewerkt. Als die kinderen voor nacontrole na één of twee jaar lachend en kerngezond terugkomen, dan is dat mooi.

Zijn aan jouw verblijf in Eritrea risico's verbonden, of zijn er problemen waar je speciaal rekening mee moet houden? Welke voorzorgsmaatregelen of extra voorzieningen neem jij?

Het is inderdaad nodig om voorzorgsmaatregelen te nemen. Keren ligt in het malariagebied, en dus moet je je laten vaccineren. Ik heb collega´s met dengue en zelf had ik tijdens één van mijn uitzendingen een infectie met het rotavirus opgelopen. Daar moet je je op instellen. Ook binnenlandse reizen zijn een risico. Eritrea is een dictatuur en dat betekent dat je je moet aanpassen, geen foto´s mag nemen van regeringsgebouwen, moet oppassen wat je zegt en geen kritiek mag uiten op de regering. Vanuit de Duitse overheid geldt voor dit land een negatief reisadvies. De bevolking is voor de helft christen en voor de helft moslim, maar deze groepen leven vreedzaam naast elkaar. Deels komt dat door de hoge gevangenisstraffen in deze dictatuur. Maar mijn vriendin maakt zich zorgen en daarom ga ik er nooit langer dan een week heen. Tijdens zo´n week hebben we nul contact; ze weet niet hoe het met me gaat.

Op locatie is Engels de voertaal van een project. Hoe goed werkt deze taalkeuze in de praktijk en waren er bijzondere uitdagingen?

Communiceren in het Engels werkt erg goed, omdat iedereen dankzij de Eritrese schoolplicht Engels heeft geleerd. Tijdens de inmiddels tien uitzendingen naar het land ben ik de taal Tigrinya steeds beter gaan begrijpen. Inmiddels plan ik meer dan twee uitzendingen per jaar en dat zal ook niet meer stoppen. Ik kan er iets veranderen. Dat is mijn drijfveer. Je ziet meteen resultaat! Natuurlijk brengt het werken met zoveel verschillende merken en fabrikanten technische uitdagingen met zich mee. Als ik er zelf niet uitkom, stuur ik een berichtje in onze WhatsApp-familiechat voor het antwoord. Verder is het “learning by doing”, in Duitsland trainingen volgen voor verschillende apparaten en documentatie lezen.

Heb je een bijzonder verhaal of een bijzondere ervaring met de mensen in Eritrea die je met ons wilt delen?

Tijdens de uitzending naar Keren in maart 2025: toen kreeg ik een baby in mijn armen die dramatisch genoeg door zijn moeder in een greppel was achtergelaten en met stenen was bekogeld. Hij werd gevonden door de politie en werd gered. Dankzij de lokale medische infrastructuur en de geschoolde Eritrese medische medewerkers op onze IC Neonatologie konden we dit prille leven redden. Wat daar gebeurde staat symbool voor hoop, medeleven en de kracht van menselijke zorg die het onmogelijke mogelijk maakt.

Wat kunnen wij leren van de mensen in Eritrea? 

Heel veel! Allereerst om tevreden te zijn met weinig. In deze samenleving zijn de mensen ongekend vriendelijk en ze zullen hun laatste bezit nog weggeven om iemand te helpen. Ze gaan met veel humor door het leven, terwijl dat voor hen allesbehalve gemakkelijk is. De nieuwste iPhone of dat soort dingen hebben ze niet nodig. Ze vragen zich eerder af wat ze nog kunnen missen, wat de buurman nodig heeft. Er is hier een andere maatschappelijke structuur – juist van de armsten der armen kun je iets leren. Daardoor houd ik beide voeten op de grond. 

Wat is jouw wens voor de toekomst? Heb je een visie? 

Ik hoop op een betere politieke situatie voor Eritrea. Voor onze projecten hoop ik dat ze vruchten gaan afwerpen. Ik wil eraan bijdragen dat de lokale bevolking zichzelf én de kinderen kan helpen. Daarin is nog een lange weg te gaan. 

Wat wil je onze lezers meegeven? 

Ik wil mensen aanmoedigen om zelf ook te helpen, binnen de eigen mogelijkheden. Daarvoor hoef je niet per se naar het andere einde van de wereld te reizen, je kunt ook binnen je eigen landsgrenzen kijken en daar helpen. 

Als je zin hebt om ook iets bij te dragen, ben je van harte welkom om je te melden bij Joos Krüger op inspiration@loewensteinmedical.com

Hartelijk dank, Joos